ภาวะโลกร้อนกำลังเกิดขึ้น อันเนื่องมาจากก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) มีความเข้มข้นสูงขึ้นในชั้นบรรยากาศ ซึ่งก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ เป็นก๊าซเรือนกระจกชนิดหนึ่งอันส่งผลให้เกิดภาวะโลกร้อน  จะเห็นได้ว่าอุณหภูมิเฉลี่ยผิวโลกสูงขึ้นมาโดยตลอด

ภาวะโลกร้อนที่เกิดขึ้นส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ (Climate Change) ภัยธรรมชาติรุนแรงมากขึ้น น้ำแข็งขั้วโลกละลาย ระดับน้ำทะเลสูงขึ้น ทำให้สิ่งมีชีวิตมีที่อยู่อาศัยน้อยลง รวมถึงมนุษย์ที่อาจไม่สามารถอยู่อาศัยบริเวณแถบชายฝั่งทะเลได้ในอนาคต

รูปที่ 1 ปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน [1]

รูปที่ 2 ระดับอุณหภูมิผิวโลกที่สูงขึ้น [1]

รูปที่ 3 ปริมาณมวลน้ำแข็งขั้วโลกที่เปลี่ยนแปลงไป [1]

รูปที่ 4 ระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น [1]

ในปัจจุบันนี้ทั่วโลกจึงร่วมมือกันลดความรุนแรงจากปัญหาภาวะโลกร้อน หลายประเทศประกาศเจตนารมณ์ในการก้าวเข้าสู่สังคมคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Society) โดยคนในสังคมต้องช่วยกันลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากกิจกรรมต่างๆ เช่น ใช้พลังงานสะอาดแทนพลังงานฟอสซิล ปลูกต้นไม้ในเมือง ใช้รถพลังงานไฟฟ้า (รถ EV) แทนรถน้ำมัน  ใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติก เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีโครงการสีเขียวต่างๆ ที่ช่วยกระตุ้นให้ภาคเอกชนให้ความร่วมมือในการก้าวไปสู่สังคมคาร์บอนต่ำด้วยกัน เช่น ฉลากเขียว, Eco School, Green Hotel, Green Office, Green Building, Green Industry เป็นต้น ภาคเอกชนที่เข้าร่วมโครงการจะได้ประกาศนียบัตรรับรอง เป็นการสร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้แก่องค์กรของตน และยังสามารถเพิ่มมูลค่าธุรกิจได้อีกด้วย

รูปที่ 5 สัญลักษณ์โครงการฉลากเขียว [2]

รูปที่ 6 สัญลักษณ์โครงการ Eco School [3]

รูปที่ 7 สัญลักษณ์โครงการ Green Hotel [4]

รูปที่ 8 สัญลักษณ์โครงการ Green Industry [5]

การใช้กลไกราคาในการจำกัดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกก็เป็นอีกเครื่องมือที่ใช้ในการควบคุม โดยการออกกฎหมายกำหนดปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่สามารถปล่อยได้ หากปล่อยเกินกว่าสิทธิที่ได้รับก็ต้องจ่ายค่าปรับ แต่ถ้าสิทธิการปล่อยเหลือก็สามารถขายสิทธิให้ผู้อื่นได้ สิทธิที่ขายเรียกกว่า “คาร์บอนเครดิต (Carbon Credit)” การจะซื้อขายคาร์บอนเครดิต จะทำการซื้อขายในตลาดคาร์บอน (Carbon Market) ของแต่ละประเทศ (คล้ายๆตลาดหุ้น) ซึ่งราคาแต่ละตลาดจะไม่เท่ากัน ขึ้นกับความเข้มข้นของกฎหมายในประเทศนั้นๆ ถ้าประเทศใดมีค่าปรับสูง ราคาคาร์บอนเครดิตในตลาดก็สูงตาม นอกจากนี้ราคาในแต่ละวันจะเปลี่ยนแปลงไปตามความต้องการซื้อ-ขาย (Demand-Supply) สำหรับตลาดคาร์บอนในประเทศไทยคือตลาด TVER (Thailand Voluntary Emission Reduction) ซึ่งเป็นตลาดภาคสมัครใจ ไม่ได้มีผลผูกพันทางกฎหมาย

รูปที่ 9 ราคาคาร์บอนเครดิตแต่ละตลาด [6]

รูปที่ 10 กราฟแสดงราคาคาร์บอนเครดิตรายวัน [7]

รูปที่ 11 กราฟแสดงราคาคาร์บอนเครดิตย้อนหลัง 10 ปี [7]

สำหรับในประเทศไทย การจะได้มาซึ่งคาร์บอนเครดิต จะต้องทำโครงการลดก๊าซเรือนกระจกที่เป็นที่ยอมรับ มีทั้งหมด 6 ประเภท ได้แก่

1. การพัฒนาพลังงานทดแทน

2. การเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน

3. การจัดการขยะมูลฝอย สิ่งปฏิกูล และวัตดุเหลือใช้

4. การจัดการในภาคขนส่ง

5. ป่าไม้และพื้นที่สีเขียว

6. การเกษตร

ฉลากคาร์บอนหรือคาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Carbon Footprint) เป็นอีกหนึ่งกลไกที่ช่วยสนับสนุนการก้าวไปสู่สังคมคาร์บอนต่ำ คาร์บอนฟุตพริ้นท์คือเครื่องหมายที่ติดบนตัวสินค้า เพื่อให้ผู้ซื้อได้ทราบว่าสินค้าดังกล่าวปล่อยก๊าซเรือนกระจกเท่าไรตลอดวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ตั้งแต่ การจัดหาวัตถุดิบ การผลิต การขนส่ง การใช้งาน และ การกำจัดเมื่อกลายเป็นของเสีย ผลิตภัณฑ์ที่ติดฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์เป็นการแสดงออกให้ผู้บริโภคเห็นว่าสินค้าชนิดนี้มีการบริหารจัดการเรื่องก๊าซเรือนกระจก  นอกจากนี้ผู้ซื้อยังสามารถใช้ข้อมูลดังกล่าวเปรียบเทียบปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกกับสินค้าชนิดเดียวกันของยี่ห้ออื่น ก่อนที่จะตัดสินใจซื้อ บางประเทศอาจไม่ให้สินค้าที่ไม่ได้รับรองคาร์บอนฟุตพริ้นท์ส่งเข้าไปขายเลยทีเดียว เรียกได้ว่าเป็นกลไกในการกีดกันทางการค้าอย่างหนึ่ง

รูปที่ 12 สัญลักษณ์คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของประเทศไทย [8]

หากท่านผู้อ่านสนใจเรื่องคาร์บอนเครดิต (Carbon Credit) คาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Carbon Footprint) สามารถติดต่อให้ ZERO ENERGY เข้าไปบรรยายภายในองค์กรของท่านได้  ทั้งนี้สามารถอ่านรายละเอียดหลักสูตรได้ที่ เพจ “อบรมอนุรักษ์พลังงาน (In-house Training)“

เรียบเรียงข้อมูลโดย: ชลทศ ประเทืองสุขพงษ์

เอกสารอ้างอิง

1. https://climate.nasa.gov/

2. https://www.tei.or.th/greenlabel/labs.html

3. https://ecoschool.deqp.go.th/

4. http://www.greenhotel.deqp.go.th/public/

5. https://greenindustry.diw.go.th/webgi/green-industry-condition/

6. https://carboncredits.com/carbon-prices-today

7. https://tradingeconomics.com/commodity/carbon 8. http://thaicarbonlabel.tgo.or.th/?lang=th

The post คาร์บอนเครดิต (Carbon Credit) คาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Carbon Footprint) เทรนโลกยุคใหม่ที่กำลังมาแรง first appeared on ZERO ENERGY.

อัตราค่าไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย มีทั้งหมด 8 ประเภท ได้แก่

1. บ้านที่อยู่อาศัย

2. กิจการขนาดเล็ก

3. กิจการขนาดกลาง

4. กิจการขนาดใหญ่

5. กิจการเฉพาะอย่าง

6. องค์กรที่ไม่แสวงหากำไร

7. สูบน้ำเพื่อการเกษตร

8. ไฟฟ้าชั่วคราว

ไม่ว่าเราจะใช้ไฟฟ้าของการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) หรือ การไฟฟ้าภูมิภาค (กฟภ.) อัตราค่าไฟฟ้าจะเท่ากันทั้ง 8 ประเภท โดยในวันนี้เราจะมาพูดถึงประเภทที่ 1 (บ้านที่อยู่อาศัย) กัน ว่ามีวิธีคำนวณค่าไฟฟ้าอย่างไร

องค์ประกอบของการคิดค่าไฟฟ้า ประกอบด้วย

1. อัตราค่าไฟฟ้า

2. ค่า FT

3. ค่าบริการ

อัตราค่าไฟฟ้าสำหรับบ้านที่อยู่อาศัย จะแบ่งออกเป็น 3 ประเภทย่อยๆ ได้แก่

1 อัตราปกติสำหรับใช้พลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 150 หน่วย/เดือน

2 อัตราปกติสำหรับการใช้พลังงานไฟฟ้าเกินกว่า 150 หน่วย/เดือน

3 อัตราตามช่วงเวลาของการใช้ (Time of Use, TOU)

รูปที่ 1  อัตราปกติสำหรับใช้พลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 150 หน่วย/เดือน

รูปที่ 2  อัตราปกติสำหรับการใช้พลังงานไฟฟ้าเกินกว่า 150 หน่วย/เดือน

รูปที่ 3  อัตราตามช่วงเวลาของการใช้ (Time of Use, TOU)

จากรูป 1 – 3 จะสังเกตได้ว่า อัตราปกติจะมีรูปแบบเป็นขั้นบันได ยิ่งใช้มาก ยิ่งจ่ายแพง (คล้ายๆภาษีบุคคลธรรมดา รายรับยิ่งมาก อัตราภาษียิ่งสูง) ส่วนอัตรา TOU จะแบ่งอัตราค่าไฟฟ้าออกเป็น 2 ช่วงเวลา ได้แก่ On Peak ซึ่งอัตราค่าไฟฟ้าจะสูงมาก และ Off Peak อัตราค่าไฟฟ้าจะถูกมาก

ค่าไฟฟ้าผันแปร หรือ ที่เรียกสั้นๆว่า ค่า FT (Float Time) เป็นค่าใช้จ่ายด้านเชื้อเพลิงเพื่อการผลิตไฟฟ้า ที่เปลี่ยนแปลงไปจากระดับที่กำหนดไว้ในค่าไฟฟ้าฐาน โดยค่า FT มีการปรับปรุงทุกๆ 4 เดือน  หากค่า FT เป็นบวก นั่นหมายถึง เราต้องจ่ายเงินเพิ่มจากปกติ  แต่ถ้าค่า FT เป็นลบ เราก็จ่ายเงินลดลง

ตัวอย่างที่ 1 การคิดค่าไฟฟ้ากรณีใช้พลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 150 หน่วย/เดือน

บ้านนาย A มีการใช้พลังงานไฟฟ้า 120 หน่วย/เดือน  ค่า FT = -0.1243 บาท/หน่วย (ณ เดือน ก.ย. 2563)

วิธีการคิดค่าไฟฟ้า

ค่าไฟฟ้าหน่วยที่ 1-15    =        15 (หน่วย) x 2.3488 (บาท/หน่วย)         =        35.23   บาท

ค่าไฟฟ้าหน่วยที่ 16-25   =        10 (หน่วย) x 2.9882 (บาท/หน่วย)         =        29.88   บาท

ค่าไฟฟ้าหน่วยที่ 26-35   =        10 (หน่วย) x 3.2405 (บาท/หน่วย)         =        32.41   บาท

ค่าไฟฟ้าหน่วยที่ 36-100 =        65 (หน่วย) x 3.6237 (บาท/หน่วย)         =        235.54 บาท

ค่าไฟฟ้าหน่วยที่ 101-120 =       20 (หน่วย) x 3.7171 (บาท/หน่วย)         =        74.34   บาท

ผลรวมค่าไฟฟ้า   = 407.40 บาท

ค่า FT             =        120 (หน่วย) x (-0.1243) (บาท/หน่วย)     =        -14.92  บาท

ค่าบริการ         =        8.19    บาท

รวม               =        ผลรวมค่าไฟฟ้า + ค่า FT + ค่าบริการ

                   =        407.40 + (-14.92) + 8.19                          

                   =        400.67 บาท

ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7%        = 400.67 x 7%          =        28.05   บาท

รวมเงินที่ต้องชำระ         =  400.67 + 28.05      =        428.72      บาท/เดือน

รูปที่ 1  อัตราปกติสำหรับใช้พลังงานไฟฟ้าไม่เกิน 150 หน่วย/เดือน

ตัวอย่างที่ 2 การคิดค่าไฟฟ้ากรณีใช้พลังงานไฟฟ้าเกินกว่า 150 หน่วย/เดือน

บ้านนาย B มีการใช้พลังงานไฟฟ้า 1000 หน่วย/เดือน  ค่า FT = -0.1243 บาท/หน่วย (ณ เดือน ก.ย. 2563)

วิธีการคิดค่าไฟฟ้า

ค่าไฟฟ้าหน่วยที่ 1-150             =        150 (หน่วย) x 3.2484 (บาท/หน่วย)       =        487.26           บาท

ค่าไฟฟ้าหน่วยที่ 151-400         =        250 (หน่วย) x 4.2218 (บาท/หน่วย)       =        1,055.45        บาท

ค่าไฟฟ้าหน่วยที่ 401-1000        =        600 (หน่วย) x 4.4217 (บาท/หน่วย)       =        2,653.02        บาท

ผลรวมค่าไฟฟ้า   = 4,195.73 บาท

ค่า FT            =        1000 (หน่วย) x (-0.1243) (บาท/หน่วย)   =        -124.30           บาท

ค่าบริการ         =        38.22   บาท

รวม               =        ผลรวมค่าไฟฟ้า + ค่า FT + ค่าบริการ

                   =        4,195.73 + (-124.30) + 38.22                     

                   =        4,109.65 บาท

ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7%        =        4,109.65 x 7%           =        287.68 บาท

รวมเงินที่ต้องชำระ         =        4,109.65 + 287.68      =        4,397.33      บาท/เดือน

รูปที่ 2  อัตราปกติสำหรับการใช้พลังงานไฟฟ้าเกินกว่า 150 หน่วย/เดือน

ตัวอย่างที่ 3 การคิดค่าไฟฟ้ากรณีใช้มิเตอร์อัตราตามช่วงเวลาของการใช้ (Time of Use, TOU)

บ้านนาย C ซึ่งเป็นพนักงานออฟฟิต มีการใช้พลังงานไฟฟ้า 1000 หน่วย/เดือน โดยแบ่งตามช่วงเวลาได้ดังนี้

-มีการใช้พลังงานไฟฟ้า ช่วง On Peak (จ-ศ. เวลา 9.00-22.00 น.) 300 หน่วย/เดือน

-มีการใช้พลังงานไฟฟ้า ช่วง Off Peak (จ-ศ. เวลา 22.00-9.00 น. และ ส-อา. เต็มวัน) 700 หน่วย/เดือน

-ค่า FT = -0.1243 บาท/หน่วย (ณ เดือน ก.ย. 2563)

วิธีการคิดค่าไฟฟ้า

ค่าไฟฟ้าช่วง On Peak    =        300 (หน่วย) x 5.7982 (บาท/หน่วย)       =        1,739.46        บาท

ค่าไฟฟ้าช่วง Off Peak    =        700 (หน่วย) x 2.6369 (บาท/หน่วย)       =        1,845.83        บาท

ผลรวมค่าไฟฟ้า   = 3,585.29 บาท

ค่า FT            =        1000 (หน่วย) x (-0.1243) (บาท/หน่วย)   =        -124.30          บาท

ค่าบริการ         =        38.22   บาท

รวม               =        ผลรวมค่าไฟฟ้า + ค่า FT + ค่าบริการ

                   =        3,585.29 + (-124.30) + 38.22                     

                   =        3,499.21 บาท

ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7%        =        3,499.21 x 7%           =        244.94 บาท

รวมเงินที่ต้องชำระ         =        3,499.21 + 244.94      =        3,744.15      บาท/เดือน

รูปที่ 3  อัตราตามช่วงเวลาของการใช้ (Time of Use, TOU)

เมื่อเปรียบเทียบการคิดค่าไฟฟ้าจากตัวอย่างที่ 2 และ 3 จะพบว่า ถ้าช่วงเวลากลางวันต้องออกจากบ้านไปทำงาน แล้วกลับมาอีกทีตอนกลางคืน  การเลือกมิเตอร์ประเภท TOU จะประหยัดค่าไฟฟ้ากว่าอัตราปกติ ทั้งๆที่มีการใช้พลังงานไฟฟ้าต่อเดือนเท่ากัน  แล้วคุณล่ะ เลือกอัตราค่าไฟฟ้าเหมาะสมกับบ้านตัวเองหรือยัง ?

ZERO ENERGY มีเปิดสอนการคิดค่าไฟฟ้าและเลือกอัตราค่าไฟฟ้าให้เหมาะสมสำหรับบ้านที่อยู่อาศัย อาคาร และ โรงงานอุตสาหกรรม สามารถดูรายละเอียดหลักสูตรได้ที่เพจ “อบรมอนุรักษ์พลังงาน”

เรียบเรียงข้อมูลโดย: ชลทศ ประเทืองสุขพงษ์

อ้างอิง

https://www.mea.or.th (1 ต.ค. 2563)

The post การคิดค่าไฟฟ้า สำหรับบ้านที่อยู่อาศัย first appeared on ZERO ENERGY.

ไอน้ำมักถูกนำมาให้ความร้อนในอุตสาหกรรมและการผลิตต่างๆ เนื่องจากไอน้ำมีข้อดีดังนี้

1. ปลอดภัย ไม่เป็นอันตราย

2. ถ่ายเทความร้อนที่อุณหภูมิคงที่

3. เปลี่ยนแปลงอุณหภูมิได้ตามความดัน

4. สามารถสะสมพลังงานได้มาก

การใช้งานไอน้ำมี 2 รูปแบบ

1. การใช้ไอน้ำแบบทางตรง (Direct) คือ การนำไอน้ำสัมผัสกับวัตถุดิบโดยตรง ไม่มีน้ำ Condensate กลับมา

2. การใช้ไอน้ำแบบทางอ้อม (Indirect) คือ การนำไอน้ำให้ความร้อนแก่วัตถุดิบ โดยผ่านเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน  ซึ่งจะมีน้ำ Condensate กลับมาใช้อีก

การจะใช้ไอน้ำในรูปแบบใด ขึ้นกับชนิดของกระบวนการผลิต

ระบบไอน้ำแบ่งออกเป็น 2 ส่วน

1. Supply Side คือส่วนที่ผลิตไอน้ำออกมา ประกอบด้วย หม้อไอน้ำ (Boiler), Feed Water Pump, Header และ Steam Separator เป็นต้น

2. Demand Side คือส่วนที่ต้องการนำไอน้ำไปใช้ประโยชน์ ประกอบด้วย ท่อส่งไอน้ำ, ท่อ Condensate, Steam Trap และ อุปกรณ์ใช้ความร้อน เป็นต้น

การอนุรักษ์พลังงานในระบบไอน้ำสามารถดำเนินการได้ทั้งในส่วนของ Supply Side และ Demand Side แต่ไม่ว่าไอน้ำจะอยู่ในส่วนใด คุณสมบัติของไอน้ำจะอยู่บนกราฟ PH-diagram เสมอ ดังนั้นหากสามารถใช้กราฟ PH-diagram ได้อย่างคล่องแคล่ว จะสามารถใช้ลูกเล่นในการอนุรักษ์พลังงานในระบบไอน้ำได้ไม่ยาก

รูปที่ 1 PH-diagram ของ น้ำ/น้ำผสมไอน้ำ/ไอน้ำ

ลองฝึกทำความเข้าใจเส้นคุณสมบัติของ น้ำ/น้ำผสมไอน้ำ/ไอน้ำ บนกราฟ PH-diagram

1. เส้นแบ่งสถานะ

รูปที่ 2 เส้นแบ่งสถานะบน PH-diagram

2. เส้นความดันสัมบูรณ์

รูปที่ 3 เส้นความดันสัมบูรณ์บน PH-diagram

3. เส้นพลังงานต่อมวล (Enthalpy)

รูปที่ 4 เส้น Enthalpy บน PH-diagram

4. เส้นอุณหภูมิ

รูปที่ 5 เส้นอุณหภูมิบน PH-diagram

5. เส้นความหนาแน่น

รูปที่ 6 เส้นความหนาแน่นบน PH-diagram

6. เส้นสัดส่วน ไอน้ำ/น้ำ

รูปที่ 7 เส้นสัดส่วน ไอน้ำ/น้ำ บน PH-diagram

7. เส้น Entropy

รูปที่ 8 เส้น Entropy บน PH-diagram

ตัวอย่างการใช้ PH-diagram เพื่อประเมินศักยภาพการอนุรักษ์พลังงานในระบบไอน้ำ

1. การอนุรักษ์พลังงานโดยการลดความดันผลิตไอน้ำ

หม้อไอน้ำผลิตไอน้ำอิ่มตัวจากน้ำอุณหภูมิ 40 ºC ที่ความดัน 5 Bar(g) หากลดความดันที่ใช้ในการผลิตไอน้ำเหลือ 1 Bar(g) จะอนุรักษ์พลังงานได้กี่ kJ/kg

พลังงานที่ใช้ในการผลิตไอน้ำอิ่มตัว @ 5 Bar(g) ; เส้นสีแดง   =        2750 – 170 = 2580             kJ/kg

พลังงานที่ใช้ในการผลิตไอน้ำอิ่มตัว @ 1 Bar(g) ; เส้นสีน้ำเงิน =        2700 – 170 = 2530              kJ/kg

ผลการอนุรักษ์พลังงานที่เกิดขึ้น                                 =        2580 – 2530 = 50                kJ/kg

รูปที่ 9 การใช้ PH-diagram คำนวณมาตรการลดความดันผลิตไอน้ำ

2. ผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อระบบไอน้ำจากการมีความร้อนสูญเสีย

ภายในท่อไอน้ำ มีไอน้ำอิ่มตัว 5 Bar(g)  แต่เนื่องจากท่อหุ้มฉนวนบาง จึงมีความร้อนสูญเสียไป 500 kJ/kg จงคำนวณหาค่า Enthalpy ที่เหลืออยู่ และ ภายในท่อจะเกิดน้ำ Condensate ขึ้นกี่ %

พลังงานไอน้ำอิ่มตัว @ 5 Bar(g) ; จุดสีแดง                                        =        2700             kJ/kg

พลังงานไอน้ำที่เหลือจากการสูญเสียความร้อน @ 5 Bar(g) ; จุดสีน้ำเงิน        =        2200             kJ/kg

จากจุดสีน้ำเงินสามารถอ่านค่า

Enthalpy                            = 2200 kJ/kg

สัดส่วน ไอน้ำ/น้ำ                    = 0.78  , 78 %

ดังนั้นปริมาณน้ำ Condensate    = 100 – 78 = 22 %

รูปที่ 10 การใช้ PH-diagram วิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อระบบไอน้ำจากการมีความร้อนสูญเสีย

3. ปริมาณ Flash Steam ที่สามารถนำมาใช้งาน

น้ำอิ่มตัวความดัน 5 Bar(g) ถูกลดความดันลงเหลือความดันบรรยากาศ จะเกิด Flash Steam กี่ % และอุณหภูมิ Flash Steam เป็นเท่าไร

จุดสีแดง          = น้ำอิ่มตัวความดัน 5 Bar(g)

จุดสีน้ำเงิน       = น้ำอิ่มตัวความดัน 5 Bar(g) ถูกลดความดันลงเหลือความดันบรรยากาศ

จากจุดสีน้ำเงินสามารถอ่านค่า

อุณหภูมิอิ่มตัว                       = 100  ºC

สัดส่วน ไอน้ำ/น้ำ                    = 0.1   , 10 %

ดังนั้นปริมาณน้ำ Flash Steam    = 10 %

รูปที่ 11 การใช้ PH-diagram คำนวณหาปริมาณ Flash Steam ที่สามารถนำมาใช้งาน

จากตัวอย่างข้างต้น จะสังเกตได้ว่าไม่ว่าไอน้ำจะอยู่ส่วนใดของระบบท่อไอน้ำ จะเป็นสถานะใด ก็สามารถใช้ PH-diagram วิเคราะห์ได้ ดังนั้นหากผู้ความคุมระบบมีความเข้าใจ PH-diagram แล้ว ก็จะสามารถค้นหามาตรการอนุรักษ์พลังงานในระบบไอน้ำได้มากมาย

ZERO ENERGY เปิดสอนหลักสูตร “การอนุรักษ์พลังงานในระบบไอน้ำ” ท่านที่สนใจสามารถอ่านรายละเอียดหลักสูตรได้ที่หน้าเพจ “อบรมอนุรักษ์พลังงาน”

เรียบเรียงข้อมูลโดย: ชลทศ ประเทืองสุขพงษ์

อ้างอิง

1. ตำราฝึกอบรมผู้รับผิดชอบพลังงานด้านความร้อน, บทที่ 1 ระบบความร้อนและอุปกรณ์ที่ใช้ไอน้ำ

2. กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน, การอนุรักษ์พลังงานในระบบไอน้ำ

The post การอนุรักษ์พลังงานในระบบไอน้ำ first appeared on ZERO ENERGY.

ดวงอาทิตย์ให้พลังงานจำนวนมหาศาลแก่โลกเรา พลังงานจากดวงอาทิตย์จัดเป็นพลังงานทดแทนที่สำคัญที่สุด เป็นพลังงานสะอาดไม่ทำปฏิกิริยาใดๆอันจะทำให้สิ่งแวดล้อมเป็นพิษ ในส่วนของประเทศไทย ซึ่งตั้งอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร จึงได้รับพลังงานจากแสงอาทิตย์ในเกณฑ์สูง

รังสีอาทิตย์

รังสีแสงอาทิตย์ หมายถึง พลังงานที่ปล่อยออกมาจากดวงอาทิตย์ ประกอบด้วย

1. รังสีตรง (Direct radiation) คือ รังสีที่ถึงพื้นผิวโลกโดยตรง

2. รังสีกระจาย (Diffuse radiation) คือ รังสีที่กระจัดกระจายที่มาถึงพื้นผิวโลก ซึ่งอาจเกิดจากการกระทบก้อนเมฆ หรือ ชั้นบรรยากาศ

3. รังสีสะท้อน (Reflect radiation) คือ รังสีที่สะท้อนจากวัตถุ

รังสีรวม = รังสีตรง + รังสีกระจาย + รังสีสะท้อน

สเปกตรัมของรังสีอาทิตย์

สเปกตรัมของรังสีอาทิตย์ จะมีระดับพลังงานและความยาวคลื่นที่แตกต่างกัน แบ่งออกเป็น

1. รังสีอัลตราไวโอเลต (UV) ซึ่งเป็นรังสีคลื่นสั้น มีพลังงานสูงมาก สามารถทะลุทะลวงวัตถุโปร่งแสงได้ดี มีผลทำให้ผิวเป็นสีแทน

2. รังสีอินฟราเรด (Infrared) ซึ่งเป็นรังสีคลื่นยาว มีพลังงานไม่มาก ทะลุทะลวงวัตถุโปร่งแสงไม่ได้ ทำให้เรารู้สึกร้อน

3. แสงในส่วนที่มนุษย์มองเห็นได้ (Visible)

โดยพลังงานส่วนใหญ่ อยู่ในช่วงของแสงที่มนุษย์มองเห็น

รูปที่ 1 สเปกตรัมพลังงานแสงอาทิตย์ [1]

รูปที่ 2 พลังงานแสงอาทิตย์ที่แต่ละความยาวคลื่น [2]

การวัดรังสีแสงอาทิตย์

ค่าความเข้มรังสีอาทิตย์จะแปรเปลี่ยนไปตาม ตำแหน่งที่ตั้ง เดือน เวลา และมุมเอียง ดังนั้นเพื่อให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ความเข้มของแสงที่ใช้วัดเป็นมาตรฐานคือ ความเข้มของแสงที่วัดบนพื้นโลกในสภาพอากาศปลอดโปร่ง ปราศจากเมฆหมอกและวัดที่ระดับน้ำทะเลในสภาพที่แสงอาทิตย์ตั้งฉากกับพื้นโลก ซึ่งมีค่าเท่ากับ 1,000 W/m² เรียกค่านี้ว่า Air Mass 1.5 (AM 1.5)

รูปที่ 3 ความเข้มรังสีอาทิตย์ที่แต่ละช่วงเวลา [1]

การใช้ประโยชน์จากพลังงานแสงอาทิตย์

สามารถแบ่งได้เป็น 2 รูปแบบ

1. การผลิตไฟฟ้า

2. การผลิตความร้อน

**************************************************************

การใช้ประโยชน์จากพลังงานแสงอาทิตย์ เพื่อการผลิตไฟฟ้า

หลักการผลิตไฟฟ้าจากแผงเซลล์แสงอาทิตย์ (Solar PV)

การทำงานของเซลล์แสงอาทิตย์เป็นขบวนการเปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์เป็นกระแสไฟฟ้าโดยตรง โดยเมื่อแสงซึ่งเป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและมีพลังงานกระทบกับสารกึ่งตัวนำจะเกิดการถ่ายทอดพลังงานระหว่างกัน พลังงานจากแสงจะทำให้เกิดการเคลื่อนที่ของกระแสไฟฟ้า (อิเลคตรอน) ขึ้นในสารกึ่งตัวนำจึงสามารถต่อกระแสไฟฟ้าดังกล่าวไปใช้งาน กระบวนการดังกล่าวเรียกว่า “Photovoltaic Effect”

ส่วนประกอบของแผง Solar PV

1. แผ่นกระจก มีคุณสมบัติยอมให้แสงผ่านได้ดี เป็นเกราะป้องกันแผ่นเซลล์

2. กรอบวัสดุ

3. เซลล์แสงอาทิตย์ คือ เซลล์หลายๆเซลล์มาต่อกันแบบอนุกรม เพื่อเพิ่มค่าแรงดันไฟฟ้าให้สูงขึ้น

4. ลวดตัวนำ เป็นเส้นสีเงิน ทำหน้าที่รวบรวมกระแสไฟฟ้า

รูปที่ 4 ส่วนประกอบของแผง Solar PV [3]

ปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าของแผง Solar PV

1. ประเภทแผง : แผง Solar PV ที่ทำจากซิลิคอนบริสุทธิ์ ย่อมมีประสิทธิภาพสูงกว่า

2. มุมเอียง และ ทิศทางติดตั้ง : การติดตั้งในประเทศไทยให้หันหน้าไปทางทิศใต้ เนื่องจากดวงอาทิตย์เยื้องมาทางทิศใต้ค่อนข้างนาน โดยให้มีความเอียงประมาณ 13.5 องศา (ตามละติจูดของประเทศไทย)

3. ความเข้มรังสีอาทิตย์ : เมื่อความเข้มแสงสูง กระแสไฟฟ้าที่ผลิตได้จะสูงขึ้น กำลังไฟฟ้าที่ได้จะสูงขึ้นตาม เมื่อความเข้มแสงลดลง กระแสไฟฟ้าที่ผลิตได้จะต่ำลง กำลังไฟฟ้าที่ได้จะต่ำลงตาม อย่างไรก็ตามความเข้มแสงไม่มีผลต่อแรงดันไฟฟ้าที่ผลิตได้

รูปที่ 5 ผลกระทบต่อแผง Solar PV เมื่อความเข้มรังสีอาทิตย์เปลี่ยนไป [4]

4. อุณหภูมิ : เมื่ออุณหภูมิสูง แรงดันไฟฟ้าที่ผลิตได้จะต่ำลง กำลังไฟฟ้าที่ได้จะต่ำลงตาม เมื่ออุณหภูมิลดลง แรงดันไฟฟ้าที่ผลิตได้จะสูงขึ้น กำลังไฟฟ้าที่ได้จะสูงขึ้นตาม โดยทั่วไปอุณหภูมิที่เพิ่มขึ้น 1 องศาเซลเซียส จะทำให้แรงดันไฟฟ้าลดลงประมาณ 0.5% อย่างไรก็ตามอุณหภูมิไม่มีผลต่อกระแสไฟฟ้าที่ผลิตได้

รูปที่ 6 ผลกระทบต่อแผง Solar PV เมื่ออุณหภูมิเปลี่ยนไป [4]

5. วัสดุประกอบแผง : กระจกต้องไม่สะท้อนแสง เพื่อให้แสงผ่านไปถึงเซลล์ด้านในได้

6. อายุการใช้งาน : ประสิทธิภาพแผงนั้นจะค่อยๆลดลงตามอายุการใช้งาน โดยทั่วไปแล้วแผงเซลล์แสงอาทิตย์จะผลิตไฟฟ้าลดลง 0.5% ต่อปี

7. เงาบดบังแสง (Shade) : เมื่อมีเงาบางส่วนบดบังแสงของแผงเซลล์แสงอาทิตย์เพียงแค่เซลล์เดียว ก็สามารถทำให้กระแสไฟฟ้าในแผงนั้นๆ หยุดไหลได้ ดังนั้นจึงควรมั่นใจว่าการติดตั้งแผงต้องไม่มีร่มเงามาบดบัง

การต่อแผง Solar PV

เมื่อเชื่อมต่อแผง Solar PV เพื่อสร้างอาร์เรย์ พลังงานทั้งหมดคือผลรวมพลังงานของแต่ละแผง  การเชื่อมต่อมีหลายแบบได้แก่

1. การต่อแผงแบบอนุกรม เพื่อเพิ่มแรงดันไฟฟ้าขาออกของแผง

2. การต่อแผงแบบขนาน เพื่อเพิ่มกระแสไฟฟ้าขาออกของแผง

3. การต่อแบบผสม เพื่อเพิ่มแรงดันไฟฟ้าและกระแสไฟฟ้าขาออกของแผง

รูปที่ 7 การต่อแผง Solar PV แบบอนุกรม [5]

รูปที่ 8 การต่อแผง Solar PV แบบขนาน [5]

รูปที่ 9 การต่อแผง Solar PV แบบผสม [5]

******************************************************************

การใช้ประโยชน์จากพลังงานแสงอาทิตย์ เพื่อการผลิตความร้อน

การผลิตพลังงานความร้อนจากพลังงานแสงอาทิตย์ กำลังได้รับความนิยมมากขึ้นทั่วโลก เนื่องจากหลายๆประเทศให้ความสนใจในการใช้พลังงานทดแทนเพื่ออนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ประกอบกับราคาพลังงานมีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อยๆ หลายประเทศในยุโรปออกกฎหมายควบคุมอาคารที่สร้างใหม่ ต้องมีการติดตั้งระบบผลิตน้ำร้อนจากพลังงานแสงอาทิตย์ (Water Solar Collector)

ตัวเก็บรังสีอาทิตย์ (Solar Collector) คือ อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนซึ่งทำหน้าที่เปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์ให้กลายเป็นพลังงานความร้อน และถ่ายเทให้กับของไหลที่ไหลภายในตัวเก็บรังสีอาทิตย์ ทำให้ของไหลดังกล่าวมีอุณหภูมิสูงขึ้น

ประเภทของ Solar Collector

1. Liquid Solar Collector

1.1 Flat Plate Solar Collector (ตัวเก็บรังสีอาทิตย์แบบแผ่นเรียบ)

มีกระจกแผ่นเรียบปิดคลุม ทำหน้าที่รับรังสีอาทิตย์ จากนั้นรังสีอาทิตย์ไปตกกระทบแผ่นดูดกลืนความร้อนที่ทำจากวัสดุที่มีคุณสมบัติการนำความร้อนที่ดี เช่น แผ่นโลหะเคลือบสีดำ เป็นต้น เมื่อรังสีอาทิตย์ตกกระทบแผ่นดูดกลืนความร้อน ทำให้แผ่นดูดกลืนความร้อนมีอุณหภูมิสูงขึ้น และถ่ายเทความร้อนให้แก่ท่อทองแดงที่ติดตั้งด้านบนของแผ่นโลหะ

รูปที่ 10 Flat Plate Solar Collector [4]

1.2 Evacuated Tube Solar Collector (ตัวเก็บรังสีอาทิตย์แบบท่อสุญญากาศ)

ตัวเก็บรังสีแบบท่อสุญญากาศ จะมีการนำ Heat Pipe ซึ่งเป็นอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนมาประยุกต์ใช้ในการผลิตน้ำร้อน โดย Heat Pipe จะบรรจุสารทำงานที่มีจุดเดือดต่ำไว้ภายใน เพื่อใช้ในการถ่ายเทความร้อนจากพลังงานแสงอาทิตย์ไปยังน้ำร้อน (อย่างไรก็ตามสามารถใช้น้ำวิ่งเข้า Tube ได้โดยตรงได้เช่นกัน) เนื่องจากไม่มีอากาศเป็นตัวกลางในการพาความร้อน ตัวเก็บรังสีอาทิตย์ชนิดนี้จึงมีการสูญเสียความร้อนภายในอุปกรณ์น้อยกว่าตัวเก็บรังสีแบบแผ่นเรียบ

รูปที่ 11 Evacuated Tube Solar Collector [4]

2. Air Solar Collector

เป็นอุปกรณ์สำหรับเพิ่มอุณหภูมิอากาศก่อนเข้าอาคาร หรือ เข้าห้องเผาไหม้ อุปกรณ์ชนิดนี้มักนำมาประกอบที่หน้างานทำให้ต้นทุนในการติดตั้งถูกลง อย่างไรก็ตามตัวเก็บรังสีชนิดนี้มีโอกาสรั่วจึงต้องทำการตรวจสอบให้ดี

รูปที่ 12 Air Solar Collector [4]

Solar Collector Efficiency

จากรูปที่ 13-14 พบว่า แผง Solar Collector มีศักยภาพการผลิตน้ำร้อนสูงขึ้น เมื่อ อุณหภูมิเฉลี่ยของไหลต่ำลง, อุณหภูมิอากาศต่ำลง และ ความเข้มรังสีอาทิตย์สูงขึ้น

รูปที่ 13 ความสัมพันธ์ระหว่างประสิทธิภาพของแผง Solar Collector กับ อุณหภูมิเฉลี่ยของไหล [6]

รูปที่ 14 ความสัมพันธ์ระหว่างประสิทธิภาพของแผง Solar Collector กับ ผลต่างอุณหภูมิของไหล-อุณหภูมิอากาศ ที่แต่ละความเข้มรังสีอาทิตย์ [7]

การใช้งานน้ำร้อนแบบ Direct / In-direct

การใช้น้ำร้อนแบบ Direct เป็นการนำน้ำร้อนที่ผลิตได้จาก Solar Collector ไปใช้โดยตรง

ข้อดี : ระบบติดตั้งง่าย และได้ใช้น้ำร้อนอุณหภูมิเท่ากับที่ผลิต

ข้อเสีย : ไม่มีการควบคุมคุณภาพน้ำ Solar Collector tube มีโอกาสอุดตันได้

การใช้น้ำร้อนแบบ In-direct เป็นการนำน้ำร้อนที่ผลิตได้จาก Solar Collector ไปผ่านอุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนอีกครั้ง ซึ่งน้ำที่อยู่ใน Solar Collector ไม่สัมผัสกับน้ำที่ต้องการนำไปใช้ 

ข้อดี : สามารถควบคุมคุณภาพน้ำใน Solar Collector ได้ง่าย ไม่มีการปนเปื้อน

ข้อเสีย : อุณหภูมิน้ำร้อนที่นำไปใช้ต่ำกว่าอุณหภูมิน้ำร้อนจาก Solar Collector

ZERO ENERGY มีเปิดสอนหลักสูตร “การใช้พลังงานแสงอาทิตย์ เพื่ออนุรักษ์พลังงาน” สามารถอ่านรายละเอียดหลักสูตรได้ที่ “อบรมอนุรักษ์พลังงาน”

เรียบเรียงข้อมูลโดย: ชลทศ ประเทืองสุขพงษ์

อ้างอิง

1. กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน, การผลิตความร้อนจากพลังงานแสงอาทิตย์

2. ASHRAE Handbook, HVAC Application Chapter 35 ; Solar Energy Use, 2015

3. https://www.solarquotes.com

4. ASHRAE Handbook, Handbook-HVAC Systems and Equipment Chapter 37 ; Solar Energy Equipment, 2016

5. กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน, การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์

6. https://solarthermalworld.org

7. https://www.volker-quaschning.de/articles/fundamentals4

8. กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน, พลังงานแสงอาทิตย์, 2559

9. ENERGIES, Solar Air Collectors for Space Heating and Ventilation Application, 2014

The post การใช้ประโยชน์จากพลังงานแสงอาทิตย์ first appeared on ZERO ENERGY.

อากาศอัด (Compressed Air) จะใช้ในการควบคุมการทำงานของเครื่องจักร อุปกรณ์ และกระบวนการผลิตต่างๆ  โดยมักใช้แทนการจ่ายไฟฟ้าเข้าอุปกรณ์และเครื่องมือเนื่องจากอาจเกิดอันตรายได้

หลักการทำงานของการอัดอากาศ

เมื่อไฟฟ้าถูกจ่ายเข้าเครื่องอัดอากาศ (Air Compressor) เครื่องอัดอากาศจะอัดอากาศ 7 ลบ.ม. ที่ความดันบรรยากาศ (1 Bar) ให้กลายเป็นอากาศ 1 ลบ.ม. ที่ความดัน 7 Bar เพื่อนำไปใช้ในกระบวนการผลิตก่อนจะสลายกลับไปที่บรรยากาศ

รูปที่ 1 หลักการทำงานของการอัดอากาศ [1]

ในการอัดอากาศจะมีความร้อนและน้ำออกมาเสมอ ความร้อนสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ เช่น ทำน้ำร้อนก่อนเข้า Boiler เป็นต้น ส่วนน้ำเป็นสิ่งที่ต้องกำจัดทิ้ง เพราะเป็นสาเหตุให้เกิดการกัดกร่อนในระบบท่อและอุปกรณ์

ต้นทุนของระบบอัดอากาศ

ค่าใช้จ่ายของระบบอัดอากาศส่วนใหญ่ เป็นค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน เนื่องจากพลังงานที่ใส่เข้าระบบอัดอากาศ จะถูกใช้ประโยชน์จริงได้เพียง 10% ที่เหลือสูญเสียไปกับความร้อน และการรั่ว ถ้าอุตสาหกรรมใดใช้น้ำจากระบบ Chiller มาระบายความร้อนให้ระบบอัดอากาศ ต้องคิดต้นทุนค่าพลังงานของระบบ Chiller เข้าไปด้วย

รูปที่ 2 แผนภูมิแท่งแสดงการสูญเสียในระบบอัดอากาศ [1]

หลายโรงงานสามารถอนุรักษ์พลังงานได้ 10-20% จากการบำรุงรักษาอย่างต่อเนื่อง เช่น ซ่อมจุดรั่ว ลดแรงดัน และเปลี่ยน Filter ที่ตัน หากต้องการอนุรักษ์พลังงานมากขึ้น ก็จะใช้วิธี เลือกระบบควบคุม Air Compressor ที่เหมาะสม, เพิ่มขนาด Receiver Tank, เปลี่ยนชนิด Air Dryers และ เปลี่ยนชนิด Air Filter

แต่หัวใจหลักของการอนุรักษ์พลังงานในระบบอัดอากาศ คือ การใช้ระบบควบคุม, ถังพักลม และ การจัดการ Demand เพื่อให้ความต้องการในช่วง Peak แต่ให้ระบบอัดอากาศทำงานแบบ Part Load ได้ ดังนั้นเราจะมาเน้นกันที่เรื่องของถังพักลม (Air Receiver Tank) กันครับ

ถังพักลมจะมีผลอย่างมากต่อการอนุรักษ์พลังงาน สำหรับระบบอัดอากาศที่ใช้เครื่องอัดอากาศชนิดสกรู (Screw Air Compressor) เพราะมีการทำงานรูปแบบ Load/Unload  ส่วนเครื่องอัดอากาศชนิดลูกสูบ ถังพักลมจะช่วยในการให้ความดันในระบบนิ่ง ลดการสึกหรอจากการ Start/Stop บ่อยๆ แต่ไม่ช่วยในเรื่องของการอนุรักษ์พลังงานแต่อย่างใด

ตัวอย่าง การอนุรักษ์พลังงานในระบบอัดอากาศ โดยการเพิ่มขนาดถังพักลม

โรงงาน A มีการติดตั้งระบบอัดอากาศดังนี้

– Air Compressor        =        55 kW

– FAD                        =        300 cfm

– P unload                  =        7 bar(g)

– P load                     =        6 bar(g)

– ใช้งานเฉลี่ย                =        210 cfm (70% Peak Flow)

– ขนาดถัง                     =        300 gal

– ชั่วโมงใช้งานเฉลี่ย       =        6,000 ชม./ปี

หากเพิ่มขนาดถังเป็น 3,000 gal จะสามารถอนุรักษ์พลังงานในระบบอัดอากาศได้กี่ kWh/ปี ?

จากข้อมูลจะพบว่า สัดส่วนขนาดถัง/ปริมาณลมอัด = 1 gal/cfm เมื่อ Plot จุดบนกราฟ จะได้กำลังไฟฟ้าเฉลี่ย 90%  หากเพิ่มขนาดถังเป็น 3,000 gal จะได้สัดส่วนขนาดถัง/ปริมาณลมอัด = 10 gal/cfm เมื่อ Plot จุดบนกราฟ จะได้กำลังไฟฟ้าเฉลี่ย 80%

รูปที่ 3 ความสัมพันธ์ระหว่าง กำลังไฟฟ้าเฉลี่ย-ปริมาณลมที่ใช้งาน-ขนาดถัง ของเครื่องอัดอากาศชนิดสกรู [1]

กำลังไฟฟ้าเฉลี่ยที่ลดลง (kW) = กำลังไฟฟ้าที่ลดลง (%) x กำลังไฟฟ้าเครื่องอัดอากาศ (kW)

= (90 – 80)% x 55 kW

 = 5.5 kW

พลังงานที่สามารถประหยัดได้   = 5.5 kW x 6,000 ชม./ปี

 = 33,000 kWh/ปี

ดังนั้นการเพิ่มขนาดถังจาก 300 gal เป็น 3,000 gal จะสามารถอนุรักษ์พลังงานในระบบอัดอากาศได้ถึงปีละ 33,000 kWh ถ้าอัตราค่าไฟฟ้าเฉลี่ย 4 บาท/kWh  เท่ากับว่าสามารถประหยัดค่าใช้จ่ายพลังงานได้ 132,000 บาท/ปี แม้ว่าการเพิ่มขนาดถังต้องมีการลงทุนสูงขึ้น แต่อย่าลืมว่าเป็นการลงทุนครั้งเดียว ที่สามารถช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานได้ตลอดอายุการใช้งาน

ZERO ENERGY มีเปิดสอนหลักสูตร “การอนุรักษ์พลังงานในระบบอัดอากาศ” สามารถอ่านรายละเอียดหลักสูตรได้ที่เพจ “อบรมอนุรักษ์พลังงาน”

เรียบเรียงข้อมูลโดย: ชลทศ ประเทืองสุขพงษ์

อ้างอิง

1. CEA Technologies Inc. (CEATI), COMPRESSED AIR ENERGY EFFICIENCY REFERENCE GUIDE

The post การอนุรักษ์พลังงานในระบบอัดอากาศ first appeared on ZERO ENERGY.

มอเตอร์ไฟฟ้าเป็นอุปกรณ์ที่มีใช้งานทั่วไปในโรงงานอุตสาหกรรม เพราะเป็นต้นกำลังของอุปกรณ์ทางกลหลายชนิด เช่น พัดลม, เครื่องสูบน้ำ, เครื่องอัดอากาศ และ เครื่องจักรสำหรับกระบวนการผลิต เป็นต้น โดยมอเตอร์ไฟฟ้าที่เป็นที่นิยมใช้มากที่สุดคือมอเตอร์ไฟฟ้าเหนี่ยวนำ (Induction Motor) เนื่องจากมีโครงสร้างที่ไม่ซับซ้อนจึงง่ายต่อการบำรุงรักษา ประกอบกับมีราคาถูก

มอเตอร์ไฟฟ้าเหนี่ยวนำจะใช้กำลังไฟฟ้ามากหรือน้อย ขึ้นกับ 2 ปัจจัย ได้แก่

1. ภาระที่ต้องขับเคลื่อน กล่าวคือ หากเราใช้มอเตอร์พัดลมตัวเดิมแต่เปลี่ยนใบพัดลมให้ใหญ่ขึ้น เพื่อให้ได้ปริมาณลมมากขึ้น มอเตอร์ย่อมต้องใช้กำลังไฟฟ้ามากขึ้น หรือ กรณีที่โรงงานมีมอเตอร์สายพานลำเลียงสินค้า 100 kg แต่ใส่น้ำหนักเพิ่มขึ้นเป็น 120 kg ส่งผลให้มอเตอร์ต้องออกแรงขับมากขึ้น กำลังไฟฟ้าจึงมากขึ้นตาม และหากเกินกว่าพิกัดที่มอเตอร์รับได้ มอเตอร์ก็จะเสียหาย (Overload)

2. ประสิทธิภาพมอเตอร์ตัวนั้นๆ : ประสิทธิภาพคือ กำลังที่มอเตอร์ขับเคลื่อนได้/กำลังไฟฟ้าที่ใส่เข้าไป นั่นหมายความว่ามอเตอร์ประสิทธิภาพสูง(หรือที่เรียกกันว่า “มอเตอร์ประหยัดพลังงาน”) จะใช้กำลังไฟฟ้าน้อยกว่าในขณะที่ให้กำลังขับเคลื่อนเท่ากับมอเตอร์ไฟฟ้าเหนี่ยวนำมาตรฐาน

รูปที่ 1 ตารางเปรียบเทียบประสิทธิภาพมอเตอร์ไฟฟ้าเหนี่ยวนำมาตรฐานและมอเตอร์ประสิทธิภาพสูง [1]

สาเหตุที่มอเตอร์ประสิทธิภาพสูง(มอเตอร์ประหยัดพลังงาน) มีประสิทธิภาพที่ดีกว่ามอเตอร์ทั่วไป เป็นเพราะมีการใช้แผ่นเหล็กที่มีคุณภาพสูง แกนเหล็กยาวขึ้น ขดลวดใหญ่ขึ้น อย่างไรก็ตามราคามอเตอร์ประสิทธิภาพสูง ก็ย่อมแพงกว่ามอเตอร์มาตรฐานเช่นกัน ดังนั้นก่อนเปลี่ยนมาใช้มอเตอร์ประสิทธิภาพสูงต้องพิจารณาก่อนว่าค่าใช้จ่ายมอเตอร์ที่แพงขึ้นคุ้มค่ากับผลประหยัดพลังงานที่ได้รับหรือไม่

ZERO ENERGY เปิดอบรมหลักสูตร “การอนุรักษ์พลังงานมอเตอร์ไฟฟ้าเหนี่ยวนำ” สามารถอ่านรายละเอียดหลักสูตรได้ที่หน้าเพจ “อบรมอนุรักษ์พลังงาน”

เรียบเรียงข้อมูลโดย: ชลทศ ประเทืองสุขพงษ์

อ้างอิง

1. คู่มือผู้รับผิดชอบพลังงานอาคาร, การอนุรักษ์พลังงานสำหรับมอเตอร์

2. กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน, หลักสูตรอนุรักษ์พลังงานด้านไฟฟ้า : มอเตอร์

The post มอเตอร์ประสิทธิภาพสูง first appeared on ZERO ENERGY.

พัดลม (Fan) คือ อุปกรณ์เครื่องกลที่สร้างแรงดันในการขับเคลื่อนอากาศ โดยแรงดันที่พัดลมสร้างจะต้องเอาชนะแรงเสียดทานจากท่อลม, ข้องอ, ใบปรับลม (Damper) และ อุปกรณ์ประกอบท่อลมต่างๆ เพื่อให้ได้ปริมาณลมตามความต้องการ

พัดลมที่ผลิตในตลาดสามารถแบ่งออกได้เป็น Centrifugal Fan, Axial Fan และ Crossflow Fan แต่ไม่ว่าจะเป็นพัดลมชนิดใด จะมีส่วนประกอบหลักๆเหมือนกัน ได้แก่ ช่องทางเข้า (Inlet), ใบพัดลม (Blade) และช่องทางออก (Outlet) ดังรูปที่ 1 และ 2

รูปที่ 1 ส่วนประกอบของพัดลมชนิด Centrifugal [1]

รูปที่ 2 ส่วนประกอบของพัดลมชนิด Axial [1]

สำหรับเทคนิคการอนุรักษ์พลังงานพัดลมที่ติดตั้งอยู่แล้ว จะใช้วิธีการควบคุมปริมาณลมเป็นหลัก การควบคุมปริมาณลมด้วยวิธีที่แตกต่างกัน ส่งผลต่อการอนุรักษ์พลังงานพัดลมที่แตกต่างกันด้วย ดังตัวอย่างต่อไปนี้

ตัวอย่างการอนุรักษ์พลังงานพัดลม โดยวิธีการควบคุมปริมาณลม

โรงงาน A มีพัดลมขนาด 1000 CFM 2 ตัว ติดตั้งดังรูปที่ 3  หากในระหว่างการใช้งานจริง ต้องการลมเพียง 1200 CFM (60% Load) จงพิจารณาแนวทางการควบคุมปริมาณลมที่เหมาะสมเพื่อการอนุรักษ์พลังงานพัดลม

รูปที่ 3 ตัวอย่างพัดลมที่ติดตั้งในโรงงาน A

1. การอนุรักษ์พลังงานพัดลม ด้วยวิธีการปิดการใช้งาน

หากปิด 1 ตัว กำลังไฟฟ้าโดยรวมจะเหลือ 10 kW แต่อย่างไรก็ตามวิธีการนี้ทำให้ปริมาณลมที่ได้เหลือเพียง 1000 CFM ซึ่งต่ำกว่าที่ต้องการ (1200 CFM)

2. การอนุรักษ์พลังงานพัดลม ด้วยการควบคุมปริมาณโดยใช้ Outlet Damper

จากรูปที่ 4 จะพบว่า หากปริมาณลมอยู่ที่ 60% (จุด C)

กำลังไฟฟ้าจะอยู่ที่ 90% หรือเท่ากับ 20 kW x 90% = 18 kW

รูปที่ 4 กราฟแสดงการใช้กำลังไฟฟ้าของพัดลม เมื่อควบคุมปริมาณลมด้วย Outlet Damper [2]

3. การอนุรักษ์พลังงานพัดลม ด้วยการควบคุมปริมาณโดยใช้ Inlet Vane

จากรูปที่ 5 จะพบว่า หากปริมาณลมอยู่ที่ 60% (จุด C)

กำลังไฟฟ้าจะอยู่ที่ 60% หรือเท่ากับ 20 kW x 60% = 12 kW

รูปที่ 5 กราฟแสดงการใช้กำลังไฟฟ้าของพัดลม เมื่อควบคุมปริมาณลมด้วย Inlet Guide Vane [2]

4. การอนุรักษ์พลังงานพัดลม ด้วยการควบคุมปริมาณโดยใช้อุปกรณ์ลดความเร็วรอบมอเตอร์พัดลม (Variable Speed Drive, VSD)

จากรูปที่ 6 จะพบว่า หากปริมาณลมอยู่ที่ 60% (จุด C)

กำลังไฟฟ้าจะอยู่ที่ 30% หรือเท่ากับ 20 kW x 30% = 6 kW

รูปที่ 6 กราฟแสดงการใช้กำลังไฟฟ้าของพัดลม เมื่อควบคุมปริมาณลมด้วยอุปกรณ์ลดความเร็วรอบมอเตอร์ [2]

จากตัวอย่างจะพบว่า การอนุรักษ์พลังงานพัดลมด้วยวิธีการควบคุมปริมาณลมที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด คือ การใช้อุปกรณ์ลดความเร็วรอบ, Inlet Vane และ Outlet Damper ตามลำดับ

ZERO ENERGY มีหลักสูตรอบรม “การอนุรักษ์พลังงานพัดลม” ผู้ที่สนใจสามารถดูรายละเอียดหลักสูตรได้ทางเพจ “อบรมอนุรักษ์พลังงาน”

เรียบเรียงข้อมูลโดย: ชลทศ ประเทืองสุขพงษ์

อ้างอิง

1. ASHRAE Handbook, Fans

2. ASHRAE Handbook, Motors, Motor Controls, and Variable-Frequency Drives

The post การอนุรักษ์พลังงานพัดลม first appeared on ZERO ENERGY.

เครื่องสูบน้ำ (Pump) คือ อุปกรณ์เครื่องกลที่สร้างแรงดันในการขับเคลื่อนของไหลเพื่อส่งไปยังพื้นที่ที่ต้องการใช้งาน โดยแรงดันที่เครื่องสูบน้ำสร้างจะต้องเอาชนะแรงเสียดทานจากท่อน้ำ, ข้องอ, วาล์ว และอุปกรณ์ประกอบท่อน้ำต่างๆ เพื่อให้ได้ปริมาณน้ำตามความต้องการ

เครื่องสูบน้ำสามารถแบ่งได้เป็น 3 ชนิด ได้แก่

1. เครื่องสูบน้ำชนิดลูกสูบ (Reciprocating Pump)

2. เครื่องสูบน้ำชนิดโรตารี่ (Rotary Pump)

3. เครื่องสูบน้ำชนิดหอยโข่ง, แรงเหวี่ยง (Centrifugal Pump)

รู้จักกับ Pump Performance Curve  และ System Curve

Pump Performance Curve หรือ Pump Curve คือ เส้นที่แสดงความสัมพันธ์ ความดัน-อัตราการไหล ของเครื่องสูบน้ำ

System Curve คือ เส้นที่แสดงคุณลักษณะของระบบท่อ เช่น แรงเสียดทาน ความต้านทานของอุปกรณ์ และความสูง เป็นต้น

จุดที่กราฟตัดกันเรียกว่า “จุดทำงาน (Operating Point)” ณ ที่จุดทำงาน  ความดันที่เครื่องสูบน้ำสร้าง = ความดันสูญเสียในระบบท่อ นั่นหมายความว่าจุดทำงานนี้สามารถเปลี่ยนแปลงได้ หากความดันสูญเสียในระบบท่อมีการเปลี่ยนแปลง เช่น การหรี่วาล์ว หรือ ท่อมีตะกรัน เป็นต้น

ข้อสังเกต :

1. ปริมาณน้ำจะเพิ่มขึ้นหากความดันที่เครื่องสูบน้ำต้องสร้างเพื่อเอาชนะความสูญเสีย มีค่าน้อยลง

2. ปริมาณน้ำจะน้อยลงหากความดันที่เครื่องสูบน้ำต้องสร้างเพื่อเอาชนะความดันสูญเสีย มีค่าเพิ่มขึ้น

รูปที่ 1 Pump Performance Curve และ System Curve [1]

เทคนิคการอนุรักษ์พลังงานเครื่องสูบน้ำ ที่มีการติดตั้งใช้งานอยู่แล้ว

การอนุรักษ์พลังงานเครื่องสูบน้ำที่มีการติดตั้งใช้งานอยู่แล้ว จะใช้วิธีการควบคุมปริมาณน้ำให้เหมาะสมเป็นหลัก  วิธีการควบคุมปริมาณน้ำที่แตกต่างกัน จะส่งผลต่อการอนุรักษ์พลังงานที่แตกต่างกัน ดังตัวอย่างต่อไปนี้

1. การอนุรักษ์พลังงานเครื่องสูบน้ำ โดยใช้วิธีควบคุมปริมาณน้ำด้วย 2-way Control Valve

การควบคุมแบบนี้ เป็นวิธีที่ง่ายและประหยัดค่าลงทุนแรกเริ่ม ในขณะที่วาล์วถูกหรี่ กำลังไฟฟ้าของ Pump จะลดลง ความดันของระบบขณะใช้งานจะเปลี่ยนแปลงค่อนข้างมาก

รูปที่ 2 ระบบท่อที่ติดตั้ง 2-way Control Valve (เปิดสุด)

รูปที่ 3 ระบบท่อที่ติดตั้ง 2-way Control Valve (หรี่วาล์ว)

รูปที่ 4 จุด Operating Point ที่เกิดขิ้นของระบบท่อที่ติดตั้ง 2-way Control Valve

2. การอนุรักษ์พลังงานเครื่องสูบน้ำ โดยใช้วิธีควบคุมปริมาณน้ำด้วย 3-way Control Valve

ปริมาณน้ำส่วนเกิน จะถูก Bypass  อัตราการไหลของน้ำในระบบจะไม่เปลี่ยนแปลง การควบคุมแบบนี้นอกจากจะมีค่าใช้จ่ายที่ติดตั้งที่สูงกว่า 2-way control valve แล้วยังไม่ก่อให้เกิดการอนุรักษ์พลังงาน อย่างไรก็ตามความดันของระบบจะไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก

รูปที่ 5 ระบบท่อที่ติดตั้ง 3-way Control Valve (เปิดสุด)

รูปที่ 6 ระบบท่อที่ติดตั้ง 3-way Control Valve (หรี่วาล์ว)

รูปที่ 7 จุด Operating Point ที่เกิดขิ้นของระบบท่อที่ติดตั้ง 3-way Control Valve

3. การอนุรักษ์พลังงานเครื่องสูบน้ำ โดยใช้วิธีควบคุมปริมาณน้ำด้วย VSD

การใช้เครื่องควบคุมความเร็วรอบ (VSD) เพื่อปรับเปลี่ยนความถี่และแรงดัน  เพื่อควบคุมความเร็วรอบให้สัมพันธ์กับความต้องการของระบบ เมื่อมีการลดความเร็วรอบกำลังไฟฟ้าจะลดลงเป็นกำลัง 3

รูปที่ 8 สมการ Affinity Laws (Pump Laws)

รูปที่ 9 ระบบท่อที่ติดตั้ง VSD (ความเร็วรอบ 100%)

รูปที่ 10 ระบบท่อที่ติดตั้ง VSD (ความเร็วรอบ 50%)

รูปที่ 11 จุด Operating Point ที่เกิดขิ้นของระบบท่อที่ติดตั้ง VSD

จากเทคนิคการอนุรักษ์พลังงานเครื่องสูบน้ำด้วยวิธีการควบคุมปริมาณน้ำดังที่กล่าวมา พบว่า วิธีการใช้อุปกรณ์ลดความเร็วรอบ (Variable Speed Drive, VSD) เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด  ตามมาด้วยวิธีการใช้ 2-way Control Valve ส่วนวิธีการใช้ 3-way Control Valve ไม่ก่อให้เกิดผลการอนุรักษ์พลังงานเครื่องสูบน้ำแต่อย่างใด

ZERO ENERGY มีเปิดอบรมหลักสูตร “การอนุรักษ์พลังงานเครื่องสูบน้ำ” สามารถอ่านรายละเอียดหลักสูตรได้ที่เพจ “อบรมอนุรักษ์พลังงาน”

เรียบเรียงข้อมูลโดย: ชลทศ ประเทืองสุขพงษ์

เอกสารอ้างอิง

1. ASHRAE Handbook, Centrifugal Pumps

2. Training Manual on Energy Efficiency, Energy Efficiency in Pumps

3. ตำราฝึกอบรมผู้รับผิดชอบด้านพลังงานความร้อน, ระบบอัดอากาศ ปั๊มน้ำและพัดลม

The post การอนุรักษ์พลังงานเครื่องสูบน้ำ first appeared on ZERO ENERGY.

Cooling Tower (คูลลิ่งทาวเวอร์, หอระบายความร้อน, หอผึ่งน้ำเย็น) คือ อุปกรณ์แลกเปลี่ยนความร้อนระหว่างน้ำและอากาศ โดยมีเป้าหมายเพื่อให้น้ำที่ออกจาก Cooling Tower มีอุณหภูมิลดลง

หลังจากที่ใช้งาน Cooling Tower ไปสักพัก ผู้ใช้งานย่อมเกิดความสงสัยในใจว่า “ควรล้าง Cooling Tower หรือยัง ?” หรือใช้งานไปอีกสักระยะค่อยล้าง เพราะการล้างก็ย่อมมีค่าใช้จ่ายที่ตามมา หากยังไม่จำเป็นต้องล้าง แต่ไปทำการล้างก็จะเป็นการเสียเงินเสียเวลาโดยใช่เหตุ  แต่หากควรล้างแต่ไม่ได้ล้าง ก็จะส่งผลให้อุณหภูมิน้ำเย็น(อุณหภูมิน้ำขาออก) ของ Cooling Tower สูงเกินไป ทำให้เครื่องจักรที่ต้องใช้น้ำจาก Cooling Tower มาระบายความร้อนมีประสิทธิภาพต่ำลง

ดังนั้นจึงต้องมีตัวแปรที่ทำหน้าที่กำหนดว่า “เมื่อไรควรล้าง Cooling Tower” บางคนก็เลือกใช้ค่า Cooling Tower Efficiency  บางคนก็เลือกใช้ค่า Approach Temp บางคนก็เลือกดูจากอุณหภูมิน้ำเย็นที่เคยทำได้ แต่ ZERO ENERGY ขอนำเสนอวิธีการอ่านค่าอุณหภูมิน้ำเย็นจาก Cooling Tower Performance Curve ลองมาดูตัวอย่างกันครับ

1. สมมุติว่ามี  Cooling Tower ถูกออกแบบที่สภาวะ ดังนี้

– Cooling Tower Capacity        =        100 TR

– อัตราการไหลของน้ำ                =        300 gpm (3 gpm/TR)

– อุณหภูมิอากาศกระเปาะเปียก      =        83 ºF

– อุณหภูมิน้ำเย็น                      =        90 ºF

– อุณหภูมิน้ำร้อน                       =        100 ºF

ค่า Approach Temp ที่สภาวะออกแบบ = 90 – 83 = 7 ºF

Cooling Tower Efficiency ที่สภาวะออกแบบ = (100 – 90) / (100 – 83) = 58.8 %

2. หลังจากใช้งานไป  ได้ทำการตรวจวัด Cooling Tower ได้ค่าต่างๆ ดังนี้

– อัตราการไหลของน้ำ                 =        200 gpm

– อุณหภูมิอากาศกระเปาะเปียก      =        80 ºF

– อุณหภูมิน้ำเย็น                       =        86 ºF

– อุณหภูมิน้ำร้อน                       =        101 ºF

ค่า Approach Temp = 86 – 80 = 6 ºF

Cooling Tower Efficiency = (101 – 86) / (101 – 80) = 71.4 %

ซึ่งจะพบว่า ค่า Approach Temp ต่ำกว่าที่สภาวะออกแบบ และ ค่า Cooling Tower Efficiency ก็สูงกว่าที่สภาวะออกแบบ หลายๆท่านคงตัดสินใจว่า “ยังไม่มีความจำเป็นที่ต้องล้าง Cooling Tower ตัวนี้” ซึ่งนั่นเป็นการตัดสินใจที่ผิด เพราะสิ่งที่ควรพิจารณาจริงๆ คือ อุณหภูมิน้ำเย็นที่ออกจาก Cooling Tower ซึ่งเราจะหาได้โดยการอ่านจาก Cooling Tower Performance Curve (ได้จากผู้ผลิต Cooling Tower ที่เราซื้อมา)

หาก Plot สภาวะต่างๆ ที่ตรวจวัดได้ ลงไปบน Cooling Tower Performance Curve จะพบว่าอุณหภูมิน้ำเย็นที่ควรได้คือ 83 ºF  ในขณะที่อุณหภูมิน้ำเย็นหน้างานเป็น 86 ºF กรณีนี้จึงควรล้าง Cooling Tower

รูปที่ 1 Cooling Tower Performance Curve [1]

3. หลังจากล้าง Cooling Tower แล้ว ลองมาหาค่า Approach Temp และ Cooling Tower Efficiency อีกที กันครับ

ค่า Approach Temp  = 83 – 80 = 3 ºF

Cooling Tower Efficiency = (98 – 83) / (98 – 80) = 83 %

จากตัวอย่างข้างต้น กล่าวได้ว่า ค่า Cooling Tower Efficiency และ Approach Temp อาจไม่เหมาะสมต่อการนำมาใช้ตัดสินใจว่า “ควรล้าง Cooling Tower หรือไม่” แต่ควรใช้การเปรียบเทียบค่าอุณหภูมิน้ำเย็นของ Cooling Tower ที่ได้จากหน้างานและ Cooling Tower Performance Curve เป็นหลัก อย่างไรก็ตามหากล้าง Cooling Tower แล้ว อุณหภูมิน้ำเย็นก็ยังคงสูงกว่าค่าบนกราฟ Cooling Tower Performance Curve ควรพิจารณาเปลี่ยน Fill ต่อไป

ZERO ENERGY มีเปิดสอนหลักสูตร “เทคนิคการอนุรักษ์พลังงานด้วย Cooling Tower” ท่านที่สนใจสามารถอ่านรายละเอียดหลักสูตรได้ที่เพจ “อบรมอนุรักษ์พลังงาน”

เรียบเรียงข้อมูลโดย: ชลทศ ประเทืองสุขพงษ์

อ้างอิง

1. ASHREAE Handbook, 2016, Chapter 40 Cooling Tower.

The post เมื่อไรควรล้าง Cooling Tower first appeared on ZERO ENERGY.

เนื่องด้วยในปัจจุบันมีการใช้พลังงานสูงขึ้นมาก ดังนั้นกระทรวงพลังงานจึงออกกฎกระทรวง กำหนดประเภทหรือขนาดของอาคาร และมาตรฐาน หลักเกณฑ์และวิธีการในการออกแบบอาคารเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ. 2552 เพื่อกำหนดให้อาคารที่จะออกแบบก่อสร้างใหม่มีการใช้พลังงานอยู่ในเกณฑ์ตามที่กฎกระทรวงกำหนด

อาคารที่เข้าข่ายต้องออกแบบตามกฎกระทรวง ได้แก่ 1.สถานศึกษา 2.สำนักงาน 3.โรงมหรสพ 4.ศูนย์การค้า 5.สถานบริการ 6.อาคารชุมนุมคน 7.โรงแรม 8.สถานพยาบาล 9.อาคารชุด ที่มีพื้นที่อาคารมากกว่าหรือเท่ากับ 2,000 ตารางเมตร 

ระบบที่ต้องประเมินตามกฎกระทรวง ประกอบด้วย

1. ระบบกรอบอาคาร

รูปที่ 1 เกณฑ์ค่าการถ่ายเทความร้อนรวมผ่านผนังอาคาร OTTV (Overall Thermal Transfer Value) [1]

รูปที่ 2 เกณฑ์ค่าการถ่ายเทความร้อนรวมผ่านหลังคาอาคาร RTTV (Roof Thermal Transfer Value) [1]

2. ระบบไฟฟ้าแสงสว่าง

รูปที่ 3 เกณฑ์ระบบไฟฟ้าแสงสว่าง [1]

3. ระบบปรับอากาศ

รูปที่ 4 เกณฑ์เครื่องปรับอากาศขนาดเล็ก [1]

รูปที่ 5 เกณฑ์เครื่องทำน้ำเย็นชนิดไฟฟ้า [1]

รูปที่ 6 เกณฑ์เครื่องทำน้ำเย็นชนิดดูดกลืน [1]

4. อุปกรณ์ผลิตน้ำร้อน (บังคับผ่าน)

รูปที่ 7 เกณฑ์หม้อไอน้ำและหม้อต้มน้ำร้อน [1]

รูปที่ 8 เกณฑ์เครื่องทำน้ำร้อนชนิด Heat Pump [1]

อย่างไรก็ตามหากข้อ 1-3 มีข้อใดข้อหนึ่งไม่ผ่านเกณฑ์ ให้พิจารณา ข้อ 5-6

5. ระบบพลังงานหมุนเวียน (การใช้แสงธรรมชาติ และการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์)

1. การใช้แสงธรรมชาติ พื้นที่แนวกรอบอาคารที่มีการออกแบบให้สามารถใช้แสงสว่างจากธรรมชาติได้นั้น ให้ถือเสมือนว่าพื้นที่ตามแนวกรอบอาคารดังกล่าว ไม่มีการติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้าแสงสว่าง

2. การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ ค่าพลังงานไฟฟ้าที่ผลิตได้ สามารถนำมาลบออกจากการใช้พลังงานโดยรวมของอาคารตลอดทั้งปีได้

6. การใช้พลังงานรวมของอาคาร

การใช้พลังงานโดยรวมของอาคารที่ออกแบบ จะต้องต่ำกว่าค่าการการใช้พลังงานรวมของอาคารอ้างอิง จึงถือว่าแบบอาคารดังกล่าวผ่านเกณฑ์ตามกฎกระทรวงฯ

การคำนวณให้ได้มาซึ่งค่าต่างๆนั้น ค่อนข้างมีความซับซ้อน ดังนั้นเพื่อเป็นการประหยัดเวลาในการคำนวณ กระทรวงพลังงานจึงได้จัดทำโปรแกรม BEC (Building Energy Code) ขึ้นมา

รูปที่ 9 หน้าเว็บสำหรับ Download โปรแกรม BEC

รูปแบบโครงสร้างของโปรแกรม BEC ประกอบด้วย

1. Database ใช้สำหรับใส่ข้อมูล กรอบอาคาร ระบบแสงสว่าง ระบบปรับอากาศ ระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ อุปกรณ์ผลิตน้ำร้อน และอุปกรณ์อื่นๆ

รูปที่ 10 โครงสร้างโปรแกรมBEC

รูปที่ 11 ข้อมูล Material ที่โปรแกรมมีให้

รูปที่ 12 การใส่ข้อมูลกรอบอาคาร (Component of Section)

รูปที่ 13 การใส่ข้อมูลกรอบอาคาร (Section of Wall)

รูปที่ 14 การใส่ข้อมูลกรอบอาคาร (Wall)

รูปที่ 15 การใส่ข้อมูลระบบไฟฟ้าแสงสว่าง (Lighting Equipment)

รูปที่ 16 การใส่ข้อมูลเครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วน (Spilt Type Air-conditioning System)

รูปที่ 17 การใส่ข้อมูลระบบปรับอากาศแบบรวมศูนย์ (Central Air-Conditioning System)

รูปที่ 18 การใส่ข้อมูลระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ (PV Equipment)

รูปที่ 19 การใส่ข้อมูลระบบผลิตน้ำร้อน (Hot Water Equipment)

2. Building Zone ใช้สำหรับแบ่งพื้นที่อาคารเป็นโซน และเพื่อนำข้อมูลจาก Database ที่เตรียมไว้ ใส่ในแต่ละโซน

รูปที่ 20 การแบ่งโซนพื้นที่และใส่ข้อมูลลงโซน

3. Report เป็นการวิเคราะห์ผลการคำนวณว่า อาคารดังกล่าวผ่านกฎกระทรวงหรือไม่

รูปที่ 21 Report : ระบบกรอบอาคาร (Envelope System)

รูปที่ 22 Report : ระบบไฟฟ้าแสงสว่าง (Lighting System)

รูปที่ 23 Report : เครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วน (DX Air-Conditioning Unit)

รูปที่ 24 Report : ระบบปรับอากาศแบบรวมศูนย์ (Central Air-Conditioning System)

รูปที่ 25 Report : ระบบผลิตน้ำร้อน (Hot Water System)

รูปที่ 26 Report : การใช้พลังงานโดยรวมของอาคาร (Whole Building Energy)

จะเห็นได้ว่า หากสามารถใช้โปรแกรม BEC ได้อย่างคล่องแคล่ว จะช่วยประหยัดเวลาในการตรวจสอบแบบอาคารว่าผ่านกฎกระทรวงหรือไม่ ไปได้มากทีเดียว

ZERO ENERGY มีเปิดคอสอบรมการประเมินแบบอาคารอนุรักษ์พลังงานตามกฎกระทรวงดังกล่าว ในชื่อหลักสูตร “การใช้โปรแกรม BEC วิเคราะห์การใช้พลังงานในอาคาร” โดยการฝึกสอนมุ่งเน้นฝึกทำโจทย์เพื่อให้เกิดความเข้าใจทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติโปรแกรม โดยจะเริ่มฝึกทำจากโจทย์ง่ายๆ จนไปสู่แบบอาคารจริง สอนโดยทีมวิทยากรที่สอบผ่านหลักสูตรผู้ตรวจรับรองแบบอาคารอนุรักษ์พลังงาน ของกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) ซึ่งท่านสามารถดูเนื้อหาหลักสูตรได้ที่เมนู “บริการของเรา” เลือกหัวข้อ “อบรมอนุรักษ์พลังงาน”

เรียบเรียงข้อมูลโดย: ชลทศ ประเทืองสุขพงษ์

อ้างอิง

1.กฎกระทรวง กำหนดประเภทหรือขนาดของอาคาร และมาตรฐาน หลักเกณฑ์และวิธีการในการออกแบบอาคารเพื่อ การอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ. 2552

The post การตรวจรับรองแบบอาคารอนุรักษ์พลังงาน ด้วยโปรแกรม BEC first appeared on ZERO ENERGY.